O nas

„Melitele” – almanach wirtualny

Nieregularny internetowy almachach „Melitele” poświęcony jest głównie polskiemu romantyzmowi i jego oddziaływaniu na polską kulturę epok późniejszych. Romantyzm polski nie był tylko kopią wzorów zachodnioeuropejskich. Nie był tylko po szkolarsku rozumianą „walką z klasykami”. Wzory i inspiracje płynące z Zachodu przetwarzał po swojemu, a jego polemika z literaturą i światopoglądem poprzedników opierała się w znacznej części na podstawach, które ci poprzednicy stworzyli. Historia Polski nowoczesnej zaczyna się od pokolenia epoki napoleońskiej – porewolucyjnej i porozbiorowej....

Czytaj więcej
Epoka, Numer 0 - Prolog

Almanach – magiczne zwierciadło

Almanachy (od arabskiego al mana – miara, czas) były to w czasach romantyzmu książki zbiorowe, wydawane jednorazowo lub jako roczniki, zawierające zbiory różnego rodzaju utworów literackich wierszem i prozą. Te książki zbiorowe o charakterze antologii nazywano także albumami a w Polsce noworocznikami, którą to nazwę miał wymyślić Antoni Edward Odyniec – wydawca jednego z najważniejszych polskich almanachów romantycznych – Melitele (pod jego redakcją wyszły dwa tomiki tego wydawnictwa, w Warszawie, w latach 1829-1830). W Melitele Odyńca publikowali swoje utwory przede wszystkim przedstawiciele pokolenia romantycznego: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki (który debiutował tu anonimowo, powieścią poetycką Hugo), Józef Bohdan Zaleski, Seweryn Goszczyński, Stefan Witwicki, Aleksander Chodźko, Julian Korsak i sam redaktor –  pochodzący z Litwy przyjaciel Mickiewicza, dawny filareta Odyniec. Ale obok...

Czytaj więcej
Ekumena, Numer 0 - Prolog

Polska geografia literacka

Słynne jest zdanie Maurycego Mochnackiego, z książki O literaturze polskiej w wieku dziewiętnastym, że literatura narodowa jest formą  samoświadomości narodowej – „uznania się narodu w swoim jestestwie”. W latach 20. XIX wieku, kiedy tego typu myślenie się narodziło, towarzyszyła mu – co może się wydać paradoksem – bynajmniej nie unifikacja systemu literackiego (to było specjalnością odchodzącego klasycyzmu), ile tegoż systemu pluralizacja i decentralizacja. Nową epokę poezji polskiej miały reprezentować „szkoła ukraińska” (z Antonim Malczewskim, Józefem...

Czytaj więcej
Domena, Numer 0 - Prolog

Czy istnieje współczesny neosarmatyzm?

W dniach 22-23 września 2026 w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika odbyła się sesja naukowa pt. „Neosarmatyzm w kulturze polskiej po 1989 roku”. Sesję zorganizowały Katedra Antropologii Literatury i Nowych Mediów oraz Katedra Kulturoznawstwa, pod kierunkiem dra hab. Pawła Bohuszewicza prof. UMK. Podczas dwudniowych obrad naukowcy z wielu ośrodków akademickich, głównie młodzi, odnosili się do różnych zjawisk w kulturze ostatniego ćwierćwiecza, określonych w tytule konferencji jako neosarmackie. Próbowano tu więc m.in. po raz...

Czytaj więcej
Droga, Numer 0 - Prolog

Romantyzm i jego ciągi dalsze

Ważnym obszarem badań nad dziedzictwem romantyzmu są dzieje recepcji i nawiązań do literatury tej epoki w wydaniu pokoleń późniejszych – poczynając od generacji pozytywistów, poprzez Młodą Polskę, wiek XX, aż po współczesność.  Jak piszą redaktorzy książki zbiorowej Wizje romantyzmu w literaturze i publicystyce polskiej XX wieku, Maciej Urbanowski i Andrzej Waśko: Polacy w wieku XX czytali romantyków nie tyko jako autorów szkolnych lektur. Owszem, czytali ich przede wszystkim w salach szkolnych i na polonistycznych seminariach....

Czytaj więcej

Inne projekty Fundacji

Polska Poezja

Fundacja im. Maurycego Mochnackiego jest niezależną inicjatywą społeczną w służbie literatury i kultury polskiej, dbającą o zachowanie i twórczy rozwój polskiego dziedzictwa literackiego i artystycznego.

Celem projektu polska-poezja.pl jest przypomnienie wybitnych tekstów poetyckich, które wpłynęły na kształt polskiej kultury i świadomość kolejnych pokoleń Polaków. Nasz portal jest miejscem, w którym znajdą Państwo najlepsze polskie wiersze zaprezentowane w formie nagrań audio wraz z tekstem. Utwory wybitnych poetów czytane są przez najlepszych polskich aktorów.

Zachęcamy serdecznie do subskrybowania naszego kanału - Polska poezja w serwisie Youtube i na stronie internetowej www.polska-poezja.pl

zobacz więcej